เมื่อวันที่ 21 มิถุนายน 2569 กรมเจ้าท่าได้ยืนยันข่าวที่ผู้โดยสารเรือข้ามฟากในอ่าวพังงาต่างรอคอยมานาน: ท่าเทียบเรือสี่แห่งที่กำลังได้รับการปรับปรุงจะกลายเป็นเส้นทางวงกลมทางทะเลอันดามัน และท่าที่สำคัญที่สุดสองแห่งในเขตอำเภอเกาะยาว จังหวัดพังงา กำลังอยู่ระหว่างการก่อสร้างอย่างเป็นรูปเป็นร่าง [ref:1]
ลองวาดเส้นทางในใจดูง่ายๆ: เริ่มต้นที่ท่าเรือบางโรงบนฝั่งตะวันออกของภูเก็ต ที่ที่เรือหางยาวจอดเรียงรายรอส่งผู้โดยสาร และอวนประมงถูกผึ่งลมทะเลให้แห้ง จากนั้นมองออกไปทางทิศตะวันออกข้ามอ่าวพังงา เกาะยาวน้อยลอยนิ่งอยู่ตรงนั้น ห่างออกไปราวหนึ่งชั่วโมงโดยเรือ ชายฝั่งที่ปกคลุมด้วยป่าชายเลนบังชุมชนชาวบ้านราว 3,500 คนที่ปลูกข้าว เลี้ยงกุ้งในกระชังลอยน้ำ และสานเสื่อกกในบ้านระหว่างฤดูกาลประมง ส่วนเกาะยาวใหญ่อยู่ทางใต้ เงียบสงบยิ่งกว่า
การเดินทางมาถึงที่นี่ไม่เคยเป็นเรื่องยาก แต่การเดินทางต่อจากที่นี่กลับซับซ้อนกว่า นักท่องเที่ยวที่ข้ามมาจากภูเก็ตและต้องการเดินทางต่อไปกระบี่ต้องเผชิญสองทางเลือก: ย้อนเส้นทางข้ามเรือกลับไปก่อนแล้วนั่งรถอีกสามชั่วโมงครึ่ง หรือต่อเรือขนาดเล็กหลายลำท่ามกลางตารางเวลาที่ไม่แน่นอน สามเหลี่ยมระหว่างภูเก็ต เกาะยาว และกระบี่ รู้สึกว่าขาดหายอยู่เสมอเมื่อมองจากทะเล
เส้นทางวงกลมทางทะเลใหม่นี้จะเติมเต็มช่องว่างนั้น ด้วยงบประมาณ 740 ล้านบาท กรมเจ้าท่าจะปรับปรุงท่าเรือมะนาวบนเกาะยาวน้อยและท่าเรือช่องหลาดบนเกาะยาวใหญ่ พร้อมสร้างท่าเทียบเรือใหม่ที่ปอร์เบย์ในภูเก็ตและท่าเลนในกระบี่ [ref:1] เส้นทาง 97 กิโลเมตรนี้จะย่นเวลาการเดินทางจากสามชั่วโมงครึ่งโดยทางรถ เหลือเพียงสองชั่วโมงทางเรือ โดยมีกำหนดแล้วเสร็จภายในปี 2570
สิ่งที่โครงการนี้แฝงเอาไว้ด้วย ซึ่งยังไม่ค่อยถูกพูดถึงในข่าว คือเจตนาที่ถูกออกแบบมาพร้อมกับโครงสร้าง ท่าเรือหนึ่งในสี่แห่งนั้นมีชื่อว่า "บ้านยามูคอมมิวนิตี้มารีนา" คำว่า "ชุมชน" ในชื่อนั้นมีน้ำหนักจริงๆ แผนงานเน้นย้ำการเข้าถึงอย่างเท่าเทียม โดยออกแบบสิ่งอำนวยความสะดวกมาเพื่อรับใช้ชาวประมงขนาดเล็ก ผู้ค้าท้องถิ่น และกลุ่มการท่องเที่ยวชุมชน ไม่ใช่แค่เป็นพื้นที่ผ่านทางสำหรับนักท่องเที่ยวที่มาแล้วก็ผ่านไป [ref:2]
ความแตกต่างนี้มีความหมายลึกซึ้งสำหรับเกาะยาวน้อย ที่นี่เป็นชุมชนที่เลือกดำเนินชีวิตตามจังหวะของตนเองมาโดยตลอด ครอบครัวชาวประมงมุสลิม โฮมสเตย์ที่บริหารจัดการโดยชุมชน และคณะกรรมการท่องเที่ยวท้องถิ่นที่กำหนดทิศทางเอง การมีเส้นทางเชื่อมต่อที่ดีขึ้นเป็นดาบสองคมเสมอ: ผู้มาเยือนมากขึ้นหมายถึงรายได้ที่ดีขึ้นสำหรับตลาดเช้าและอู่ต่อเรือ แต่ก็หมายถึงแรงกดดันที่เพิ่มขึ้นต่อนาข้าวและวิถีชีวิตที่ไม่ได้ปรารถนาจะแสดงตัวเองให้ใครดู
แนวคิด "มารีนาเพื่อชุมชน" แสดงให้เห็นว่า อย่างน้อยในหลักการ โครงสร้างพื้นฐานควรตอบสนองต่อผู้คนที่อาศัยอยู่ตามท่าเรือมาตลอด ไม่ใช่แค่ผู้ที่เดินทางมาถึง ว่าเจตนานั้นจะผ่านพ้นช่วงก่อสร้างและการดำเนินการจริงได้หรือไม่ คงต้องขึ้นอยู่กับว่าใครถือสัญญาก่อสร้างและใครถือกุญแจห้องโดยสารใหม่
สำหรับชุมชนเกาะยาวในวันนี้ มีสิ่งจับต้องได้อยู่แล้ว: ท่าเทียบเรือที่ปรับปรุงใหม่ซึ่งเรือประมงจะจอดเทียบข้างเรือข้ามฟากของผู้โดยสาร พื้นที่รอพักที่มีหลังคาคลุมแทนชานคอนกรีตแห้งๆ และเส้นทางทะเลไปยังท่าเลนในกระบี่ที่ช่วยลดเวลาการเดินทางลงถึงเก้าสิบนาที ชาวประมงที่ต้องนำสัตว์น้ำไปขายที่ตลาดภูเก็ตโดยผสมทางเรือและทางรถ จะสามารถข้ามฝั่งไปและกลับมาได้โดยไม่ต้องเสียวันทั้งวัน
ท่าเรือสี่แห่งนี้จะเปลี่ยนวิธีที่ผู้คนอ่านแผนที่อ่าวพังงา สิ่งที่เคยเป็นเพียงแนวคิดที่จับต้องไม่ได้ — เส้นทางอันดามัน ความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันของเกาะที่กระจัดกระจาย — กำลังกลายเป็นเส้นทางเดินเรือที่เป็นจริง เกาะยาวน้อยจะยืนอยู่ที่จุดหมุนของวงจรนั้น เช่นเดียวกับที่มันยืนอยู่ตรงศูนย์กลางทางภูมิศาสตร์ของอ่าวพังงามาเสมอ: เพิงผาหินปูนทอดยาวทุกขอบฟ้า น้ำสีเขียวของอ่าวไหลอยู่ใต้ท้องเรือ และอวนถูกดึงขึ้นด้วยมือในยามเดิมที่ทำกันมานับชั่วอายุคน
เรือหางยาวที่ท่าบางโรงยังคงเป็นเส้นใยที่ผูกพันเกาะเหล่านี้เข้าหากัน ท่าเรือใหม่ไม่ได้มาแทนที่มัน เพียงแต่จะทำให้คนมีเหตุผลมากขึ้นที่จะหันมองทิศตะวันออกจากภูเก็ต และก้าวลงเรือ
ยังไม่มีความคิดเห็น มาเป็นคนแรกที่ร่วมแบ่งปันความคิดกัน