เช้าตรู่วันที่ 2 กันยายน 2026 โดรนสำรวจลอยขึ้นเหนืออ่าวมาหยา แล้วมองลงมาเห็นภาพที่ยากจะจินตนาการเมื่อสิบปีก่อน — ปลาฉลามครีบดำโต้ง 278 ตัว ว่ายรวมกันอยู่ในน้ำตื้นใกล้ฝั่ง ซึ่งเป็นจำนวนสูงสุดที่เคยบันทึกไว้ในชุดข้อมูลสำรวจปีงบประมาณ 2026 ทั้งหมด [ref:1]
ตัวเลขนี้เผยแพร่โดยกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช (DNP) ร่วมกับศูนย์บริหารจัดการอุทยานแห่งชาติทางทะเลที่ 3 (ตรัง) และอุทยานแห่งชาติหาดนพรัตน์ธารา–หมู่เกาะพีพี ซึ่งดูแลอ่าวแห่งนี้ โดยมาจากการสำรวจทรัพยากรทางทะเลตลอดเดือนกันยายน — ช่วงเวลาสองเดือนของทุกปีที่อ่าวปิดหาดไม่รับนักท่องเที่ยว เพื่อให้ระบบนิเวศได้พัก [ref:1]
นับปลาฉลาม 278 ตัวกันอย่างไร
วิธีนับน่าทึ่งในความละเอียด นักวิจัยบินโดรนถึง 15 เที่ยว แล้วพบจังหวะของธรรมชาติที่ชัดเจน: ช่วงเช้าตรู่ ค่าเฉลี่ยปลาฉลามอยู่ที่ 251.67 ตัว (บวกลบ 22.91) แต่ช่วงเย็นเฉลี่ยเพียง 57.25 ตัว (บวกลบ 15.42) [ref:1] พูดง่าย ๆ คือเช้าคือเวลาของปลาฉลาม — พวกมันรวมกันใกล้ฝั่งในน้ำเช้าที่เย็นกว่า แล้วกระจายออกไปตามแนวปะการังเมื่อน้ำอุ่นขึ้น
ส่วนใหญ่เป็นปลาฉลามตัวเต็มวัยยาวเกินหนึ่งเมตร ว่ายหากินอยู่ใกล้ฝั่ง และผู้สังเกตการณ์ยังพบปลาฉลามวัยอ่อน 3–5 ตัว ที่ยาวไม่ถึงหนึ่งเมตร ในบริเวณน้ำตื้น — ตัวเลขเล็ก ๆ ที่มีความหมายใหญ่ เพราะแสดงว่าอ่าวแห่งนี้ทำหน้าที่เป็นเขตอนุบาลของปลาฉลามอย่างแท้จริง [ref:1]
ใต้น้ำ ทีมวิจัยวางกล้องวิดีโอใต้น้ำแบบมีเหยื่อล่อ (BRUVS) รวม 23 ครั้ง กล้องกรอบโลหะที่มีแขนยื่นเหยื่อช่วยให้จำแนกตัวปลาฉลามและติดตามพฤติกรรมได้โดยไม่ต้องมีนักดำน้ำ และในภาพเดียว เคยมีปลาฉลามวัยอ่อนครีบดำโต้งถึง 4 ตัว เข้ามาสนใจเหยื่อพร้อมกัน [ref:1]
ทำไมสถิตินี้จึงสำคัญ
คุณจินดา ศรีสุพัฒน์พงษ์ ผู้อำนวยการส่วนบริหารจัดการอุทยานแห่งชาติทางทะเล กล่าวว่าการรวมกลุ่มจำนวนมากของปลาฉลามเป็นดัชนีชี้วัดสุขภาพและความปลอดภัยทางนิเวศของอ่าวที่สำคัญ [ref:1] สำหรับปลาฉลามครีบดำโต้ง (Carcharhinus melanopterus) จำนวนเช่นนี้ไม่เกิดขึ้นโดยบังเอิญ เพราะปลาฉลามชนิดนี้ขยายพันธุ์ช้ามาก — ตั้งท้องราว 7–11 เดือน ออกลูกครั้งละเพียง 2–4 ตัว และเพศเมียต้องราว 9 ปีจึงโตเต็มวัย ประชากรจะเพิ่มขึ้นชันขนาดนี้ได้ ต้องอาศัยถิ่นที่ได้รับการคุ้มครองจริง ปีแล้วปีเล่า [ref:2]
เส้นทางการฟื้นตัวบอกเรื่องราวได้ดี ในเดือนกรกฎาคม 2025 นักวิทยาศาสตร์จากศูนย์วิจัยอุทยานแห่งชาติทางทะเล เขต 3 ใช้โดรนและกล้อง BRUV นับปลาฉลามครีบดำโต้งได้ 158 ตัว ซึ่งเป็นสถิติสูงสุดในการสำรวจครั้งเดียวของขณะนั้น [ref:2] เพียงสิบสี่เดือนถัดมา สถิติพุ่งขึ้นถึง 278 ตัว อ่าวมาหยาบนเกาะพีพีเล ห่างจากภูเก็ตไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ราว 45 กิโลเมตร กลายเป็นหนึ่งในเรื่องราวความสำเร็จด้านการอนุรักษ์ที่ชัดเจนที่สุดของทะเลอันดามัน [ref:3]
สองเดือนที่ทำให้ทุกอย่างเป็นไปได้
ทุกปีตั้งแต่ 1 สิงหาคมถึง 30 กันยายน อ่าวมาหยาปิดรับการขึ้นฝั่งระหว่างฤดูมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ แล้วเปิดอีกครั้งในวันที่ 1 ตุลาคม [ref:3] ในช่วงหลายสัปดาห์ที่เงียบสงัดนั้น งานฟื้นฟูปะการังดำเนินต่อ และระบบนิเวศฟื้นตัวตามจังหวะของธรรมชาติ — ไม่มีเราในอ่าว ไม่มีเท้าบนแนวปะการัง ไม่มีเครื่องยนต์เหนือเขตอนุบาล
เมื่อนักท่องเที่ยวกลับมา พวกเขาจะพบอ่าวที่มีกฎเกณฑ์เรียบง่ายและชัดเจน: เข้าอ่าวจากฝั่งอ่าวโล๊ะสะมะห์ผ่านทางเดินไม้ระยะสั้น ห้ามเราเข้าอ่าวหรือทอดสมอ การเยี่ยมชมแบบกำหนดเวลาราวหนึ่งชั่วโมง และที่สำคัญที่สุดสำหรับปลาฉลาม — ห้ามลงว่ายน้ำและห้ามให้อาหารปลา เจ้าหน้าที่อุทยานอนุญาตให้แช่น้ำลึกเพียงระดับเข่าในพื้นที่เล็ก ๆ ที่กำหนดไว้เท่านั้น เพื่อเว้นระยะปลอดภัยรอบตัวปลาฉลามวัยอ่อน โดยที่ทุกคนยังได้ชมวิวที่สวยงาม [ref:2]
ถ้าอยากเห็นครีบดำโต้ง การจัดเวลาคือกุญแจ: ช่วงเช้าตรู่และบ่ายแก่ ๆ คือเวลาที่ครีมปรากฏในน้ำตื้น และทั้งสองช่วงยังให้แสงนุ่มสวยสำหรับถ่ายภาพ — ถ่ายจากแนวหาด กับเท้าที่หยั่งอยู่บนทราย [ref:2]
คำสัญญาที่ทะเลรักษาไว้
มีความหวังบางอย่างอยู่ในสถิติเช่นนี้ อ่าวที่เคยถูกพูดถึงในเรื่องฝูงชน บัดนี้ถูกพูดถึงในเรื่องฝูงปลาฉลาม — 278 ตัวในเช้าวันหนึ่งของเดือนกันยายน พร้อมรุ่นถัดไปที่ว่ายวนอยู่ในน้ำตื้น เมื่ออ่าวมาหยาเปิดอีกครั้งในวันที่ 1 ตุลาคม มันจะต้อนรับผู้มาเยือนด้วยสถานที่ที่ดิบขึ้น แข็งแรงขึ้น และมีชีวิตชีวากว่าที่เคยเป็นมาหลายสิบปีอย่างวัดผลได้
ปลาฉลามอยู่ที่นี่ก่อนเรา และด้วยสองเดือนแห่งความสงบในทุกปี กับกฎเกณฑ์ที่ทุกคนทำตามได้ พวกมันกลับมาอยู่ที่นี่อีกครั้ง — ในจำนวนที่ทำลายสถิติ
ยังไม่มีความคิดเห็น มาเป็นคนแรกที่ร่วมแบ่งปันความคิดกัน