ที่เชิงผาหินธีบัน ใกล้เมืองลุกซอร์ ทีมโบราณคดีกำลังทำงานที่ดูเรียบง่ายที่สุด นั่นคือขุดเอาเศษหินและดินที่สะสมมานับร้อยปีออก เพื่อให้น้ำฝนไหลผ่านสุสานโบราณไปได้อย่างปลอดภัย แต่แล้วแผ่นดินก็ตอบรางวัลให้เอง ใต้กองเศษหินนั้นคือประตูหินที่ไม่เคยปรากฏในทะเบียนใด ๆ ของยุคปัจจุบัน — ทางเข้าสุสานอายุราว 3,000 ปี ที่ภาพวาดบนผนังยังสว่างไสวใต้ผงฝุ่นโบราณบาง ๆ [ref:1]
โครงการป้องกันภัยที่ค้นพบสมบัติ
ทีมวิจัยนำโดยคารินา ฟาน เดน โฮเฟน จากสถาบันตะวันออกใกล้แห่งเนเธอร์แลนด์ (มหาวิทยาลัยไลเดิน) ทำงานในสุสานธีบันมาตั้งแต่ปี 2018 ร่วมกับกระทรวงการท่องเที่ยวและโบราณวัตถุแห่งอียิปต์ [ref:2] ภารกิจของพวกเขาที่เชค อับดุล กุรนะฮ์ คือการอนุรักษ์เชิงป้องกัน — ขุดลอกเศษหินอย่างเป็นระบบเพื่อเบี่ยงเส้นทางน้ำท่วมฉับพลันให้พ้นโบราณสถานเชิงผา
และงานป้องกันนี่เองที่เปิดสุสานหลังนี้ขึ้นมา เพราะสุสานบริเวณนี้ตั้งอยู่เชิงผาชัน เวลาฝนตกหนักฉับพลัน น้ำจะไหลหลากเข้าใส่สุสานโดยตรง น้ำท่วมครั้งก่อน ๆ ก็เคยทำลายภาพวาดและทำให้โครงสร้างหินอ่อนแรงมาแล้ว หนทางที่ปลอดภัยที่สุดของงานโบราณคดี — การดูแลรักษา — กลับกลายเป็นหนทางที่ได้ผลมากที่สุดด้วย [ref:1]
สุสานนี้เป็นของใคร
ก้าวเข้าไปข้างใน ทีมงานพบผังมาตรฐานของสุสานชนชั้นสูงแบบธีบันในสมัยอาณาจักรใหม่ (ราว 1550–1069 ปีก่อนคริสตกาล) ยุคที่ธีบันหรือลุกซอร์ในปัจจุบันคือเมืองหลวงของอียิปต์ นั่นคือ ลานกลางแจ้งด้านหน้า โบสถ์หินที่สกัดจากหน้าผา และห้องฝังศพใต้ดิน [ref:1]
ลานหน้าสุสานอยู่ในสภาพสมบูรณ์น่าทึ่ง มาสตาบาอิฐโคลน — แท่นประกอบพิธีที่ยกสูงขึ้น — ยังตั้งอยู่ พร้อมช่องสำหรับปักหินบันทึกชื่อผู้วายชนม์ บันไดหินที่มีทางลาดสองข้างยังนำขึ้นสู่ปากทางเข้าสุสาน ให้เดินได้เหมือนวันที่ญาติพี่น้องเดินมาส่งเจ้าของสุสานเมื่อสามพันปีก่อน [ref:2]
ภาพวาด: พาเซอร์ ภรรยา และโต๊ะเครื่องเสวยที่ล้นมือ
ในโบสถ์หิน ผนังทั้งสองข้างกลับมีชีวิตขึ้นมาทันที ภาพวาดสีสดใสแสดงเจ้าของสุสาน — ขุนนางชื่อ พาเซอร์ — กำลังถวายบังคมเทพเจ้าตามศาลเทพ และประทับนั่งเคียงภรรยาตรงโต๊ะเครื่องเสวยที่ประดับด้วยขนมปัง เบียร์ ผลไม้ เนื้อสัตว์ และดอกไม้ [ref:2] จากลักษณะศิลปะและสไตล์ภาพเขียน ทีมงานระบุอายุสุสานว่าอยู่ในช่วงราเมสไซด์ ราว 1292–1069 ปีก่อนคริสตกาล ยุคของฟาโรห์ที่พระนามราเมสเซสจำนวนมาก [ref:2]
แล้วรายละเอียดที่น่ารักที่สุดล่ะ ภาพวาดทั้งหมดถูกปกคลุมด้วยฝุ่นบาง ๆ — นั่นแหละคือเหตุผลที่สียังสดใสถึงทุกวันนี้ นักอนุรักษ์คาดว่าการทำความสะอาดอย่างประณีตจะเผยข้อมูลเพิ่มขึ้นอีกมาก ทั้งตำแหน่งของพาเซอร์ในลำดับชั้นขุนนางยุคราเมสไซด์ ชื่อของสมาชิกครอบครัวที่ฝังร่วมกัน และอาจรวมถึงผู้ที่มาใช้สุสานนี้ซ้ำในยุคหลังด้วย [ref:2]
หนึ่งห้องในเมืองแห่งความทรงจำ
ที่พำนักสุดท้ายของพาเซอร์เป็นเพียงห้องเดียวในเมืองแห่งความทรงจำขนาดมหึมา สุสานธีบันทอดตัวราว 10 ตารางกิโลเมตรบนฝั่งตะวันตกของแม่น้ำไนล์ เป็นสุสานหลักของราชวงศ์และชนชั้นสูงอียิปต์ยาวนานครึ่งสหัสวรรษนับจากราว 1550 ปีก่อนคริสตกาล พื้นที่นี้คือมรดกโลก UNESCO ที่อุดมด้วยหุบเขากษัตริย์ — ที่ฝังพระศพฟาโรห์อย่างตุตันคามุนและราเมสเซสที่ 2 — หุบเขาราชินี สุสานส่วนตัวนับร้อย วิหารอนุสรณ์ และซากพระราชวัง [ref:2] หนึ่งในโบราณสถานเหล่านี้คือสุสานของพระราชโอรสทั้งหลายของราเมสเซสที่ 2 ซึ่งจัดเป็นหนึ่งในสุสานที่ใหญ่ที่สุดที่เคยขุดพบ [ref:3]
การดูแลรักษาคือการค้นพบ
บทต่อไปของเรื่องนี้จะเขียนช้า ๆ ในแบบที่ดีที่สุด ในฤดูภาคสนามต่อ ๆ ไป ทีมงานวางแผนซ่อมแซมโครงสร้าง อนุรักษ์ และบูรณะ — บันทึกทุกส่วนของสุสาน ระบุตัวตนของผู้ที่ฝังอยู่ภายใน และประกอบภาพว่าชุมชนสุสานแห่งนี้เติบโตขึ้นอย่างไรในแต่ละศตวรรษ [ref:3] งานเบี่ยงเส้นทางน้ำท่วมชุดเดียวกับที่เผยสุสานของพาเซอร์ ก็จะช่วยคุ้มครองเพื่อนบ้านของเขาต่อไป ทั้งที่มีชื่อเสียงและที่ไม่มีบันทึกจดจำ
เรื่องนี้ทิ้งบทเรียนไว้ให้คนที่รักของเก่าและถิ่นเก่าทุกคน การค้นพบครั้งนี้ไม่ได้มาจากการรีบขุด แต่มาจากการชะลอตัวลง ป้องกันก่อน และบันทึกทุกอย่างอย่างละเอียด ชายชื่อพาเซอร์รอมาสามพันปีหลังม่านฝุ่นและเศษหิน — และเขาถูกพบโดยผู้ดูแลรักษา ไม่ใช่นักล่าสมบัติ [ref:1]
แหล่งอ้างอิง
- ScienceDaily / The Conversation — Archaeologists find a 3,000-year-old Egyptian tomb before it's too late
- SciTechDaily / Carina van den Hoven (Leiden University) — Archaeologists Discover a Forgotten 3,000-Year-Old Egyptian Tomb
- Discover Magazine — A Newly Discovered 3,000-Year-Old Egyptian Tomb Is Remarkably Preserved
ยังไม่มีความคิดเห็น มาเป็นคนแรกที่ร่วมแบ่งปันความคิดกัน