พอถึงเทศกาลผ้อต่อ เมืองภูเก็ตจะมีสีแดงแบบที่ไม่เหมือนช่วงไหนของปีเลย สีแดงนั้นมาจากขนมอั่งกู้รูปเต่า ถาดผลไม้ไหว้ และแสงจากศาลเจ้าที่ค่อย ๆ ทำให้ย่านเมืองเก่าดูอบอุ่นขึ้นทุกค่ำคืน ปี 2569 งานเริ่มอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม เวลา 17.00 น. ที่พิพิธภัณฑ์ไทยหัว ถนนกระบี่ แล้วค่อย ๆ ต่อเนื่องไปยังจุดสำคัญหลายแห่งทั่วภูเก็ตทาวน์[ref:1]
เสน่ห์ของงานนี้อยู่ตรงที่ความสวยงามทุกอย่างมีความหมายรองรับอยู่เสมอ เทศกาลผ้อต่อปีนี้จัดระหว่างวันที่ 25 สิงหาคมถึง 10 กันยายน และเป็นประเพณีสำคัญของชุมชนไทยเชื้อสายจีนในภูเก็ต โดยเฉพาะกลุ่มคนเชื้อสายฮกเกี้ยน[ref:1][ref:2] ตามธรรมเนียมของเดือนเจ็ดจีน ครอบครัวจะจัดของไหว้เพื่อระลึกถึงบรรพบุรุษ และยังเผื่อแผ่ไปถึงดวงวิญญาณที่ไม่มีลูกหลานดูแลด้วย ทำให้งานนี้มีทั้งความกตัญญูและความเอื้ออาทรอยู่ในบรรยากาศเดียวกัน[ref:1][ref:2]
อั่งกู้ทำไมถึงเป็นภาพจำของงาน
ถ้ามีสิ่งหนึ่งที่เห็นแล้วรู้ทันทีว่าเข้าช่วงผ้อต่อแล้ว สิ่งนั้นคือขนมอั่งกู้หรือที่บางคนเรียกว่า ตัวกู้ ขนมสีแดงทรงเต่าชิ้นเล็ก ๆ นี้จะถูกจัดวางตามศาลเจ้าและโต๊ะเครื่องไหว้ทั่วเมือง[ref:1] เทศบาลนครภูเก็ตอธิบายว่า “เต่า” ในคติจีนเป็นสัญลักษณ์ของอายุยืนและความแข็งแรง จึงไม่แปลกที่ขนมชนิดนี้จะกลายเป็นหัวใจของภาพจำในเทศกาล[ref:1]
รายละเอียดของขนมก็น่ารักมากเช่นกัน The Phuket News ระบุว่าอั่งกู้ทำจากแป้งข้าวเหนียว และตามแบบดั้งเดิมมักสอดไส้ถั่วหวาน[ref:2] เพราะอย่างนี้เอง งานผ้อต่อจึงไม่ได้ดึงดูดแค่สายถ่ายภาพ แต่ยังดึงดูดความรู้สึกของคนที่ชอบงานฝีมือด้วย เราเห็นสี เห็นรูปทรง เห็นรอยมือ และรู้ทันทีว่านี่คือของไหว้ที่มีทั้งความหมายและความตั้งใจซ่อนอยู่ในชิ้นเล็ก ๆ
ตารางงานปีนี้เดินตามได้จริง
อีกเหตุผลที่งานผ้อต่อปี 2569 น่าไปมาก คือโปรแกรมกระจายตัวอยู่ตามย่านต่าง ๆ ของภูเก็ตทาวน์แบบเดินเรื่องต่อกันได้ หลังพิธีเปิดที่พิพิธภัณฑ์ไทยหัว วันที่ 27 สิงหาคม จะมีงานที่ศาลเจ้าฮกหงวนก้งใกล้วงเวียนสุรินทร์ และวันที่ 28 สิงหาคม ต่อที่ศาลเจ้าเจ่งอ๋องบนถนนกระบี่[ref:1] จากนั้นวันที่ 29-30 สิงหาคม ขบวนจะไปที่ตลาดสดเทศบาล 1 หรือบ้านซ้าน ส่วนพิธีที่ศาลเจ้าผ้อต่อก๊องย่านบางเหนียวจะต่อเนื่องยาวตั้งแต่ 31 สิงหาคมถึง 10 กันยายน[ref:1]
ยังมีจุดต่อเนื่องอีกสองวันคือ 1 กันยายน ที่สมาคมเกียนเต็กโปร และ 2 กันยายน ที่ชุมชนอ่าวเก ถนนตะกั่วป่า[ref:1] ตารางแบบนี้ทำให้งานผ้อต่อไม่ใช่งานที่ต้องรีบดูให้จบในคืนเดียว แต่เป็นประเพณีที่ค่อย ๆ เปิดพื้นที่ให้แต่ละชุมชนได้มีช่วงเวลาของตัวเอง ทั้งคนพื้นที่และคนมาเยือนจึงมีโอกาสเลือกบรรยากาศที่ชอบได้มากขึ้น
ประเพณีเก่า แต่ความรู้สึกยังสดมาก
Phuket101 อธิบายว่าธรรมเนียมนี้เดินทางมากับชาวจีนฮกเกี้ยนในยุคเหมืองแร่ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 และยังคงเป็นหนึ่งในภาพสะท้อนตัวตนของภูเก็ตที่ชัดที่สุดจนถึงวันนี้[ref:3] ขณะเดียวกัน เว็บไซต์การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยก็ยังขึ้นรายชื่อประเพณีผ้อต่อไว้ในปฏิทินเทศกาลของภูเก็ตด้วย[ref:4] นั่นทำให้งานนี้มีความพิเศษตรงที่เป็นทั้งพิธีของครอบครัว เป็นวัฒนธรรมของชุมชน และเป็นช่วงเวลาที่ทั้งเมืองรับรู้ร่วมกัน
สำหรับคนที่ไปเดินชม สิ่งที่น่าดูไม่ใช่แค่ของไหว้ชิ้นใหญ่ แต่คือรายละเอียดเล็ก ๆ รอบตัว ทั้งขนมเต่าสีแดงกองเป็นชั้น ควันธูปที่ลอยบาง ๆ ผลไม้ที่จัดอย่างตั้งใจ และสีหน้าของคนหลายวัยที่มาอยู่ในพื้นที่เดียวกัน[ref:1][ref:3] เด็ก ๆ มักจะมองเห็นความสดใสก่อน ส่วนผู้ใหญ่จะมองเห็นความหมายของพิธีมากขึ้น แต่งานนี้เปิดพื้นที่ให้ทั้งสองความรู้สึกอยู่ร่วมกันได้อย่างพอดี
ถ้าอยากไปแบบได้บรรยากาศที่สุด
วิธีเที่ยวงานให้น่าประทับใจที่สุดคือเผื่อเวลาไว้ เดินช้า ๆ และมองสิ่งเล็ก ๆ ให้มากกว่าสิ่งใหญ่ ช่วงต้นงานจะเห็นบรรยากาศชัดและไม่แน่นมาก ส่วนช่วงค่ำในวันสำคัญ โต๊ะไหว้และศาลเจ้าจะคึกคักขึ้นอย่างเห็นได้ชัด[ref:1][ref:3] ถ้าเจออั่งกู้วางอยู่บนแท่นไหว้ ควรให้ความเคารพกับพิธีก่อนหยิบกล้องขึ้นมาเล็กน้อย แค่นี้ก็เข้ากับจิตวิญญาณของงานแล้ว
ผ้อต่อปี 2569 เป็นหนึ่งในช่วงเวลาที่ทำให้ภูเก็ตทาวน์ดูมีชีวิตอย่างนุ่มนวลมาก ระหว่างถนนกระบี่ วงเวียนสุรินทร์ บ้านซ้าน และบางเหนียว เมืองทั้งเมืองเหมือนกำลังเล่าเรื่องความกตัญญูผ่านสีแดง กลิ่นธูป และขนมชิ้นเล็ก ๆ ที่ใครเห็นก็จำได้ทันที[ref:1][ref:2]
ยังไม่มีความคิดเห็น มาเป็นคนแรกที่ร่วมแบ่งปันความคิดกัน