เมืองที่จัดงานเลี้ยงให้เต่าสิบวันเต็ม: ห้าสิบห้าปีแห่งคำสัญญาของท้ายเหมืองต่อทะเลอันดามัน

ทุกเดือนมีนาคม หาดท้ายเหมืองจะเปลี่ยนเป็นสีฟ้า พี่น้องชาวบ้านนับพัน ตั้งแต่เด็กนักเรียน ชาวประมง พ่อครัว ไปจนถึงเจ้าหน้าที่อุทยาน ต่างสวมเสื้อโทนสีฟ้ามารวมตัวกัน แล้วช่วยกันพาเต่าทะเลตัวน้อยเดินลงสู่ผืนทะเลอันดามัน ปี 2569 พวกเขามากันเป็นครั้งที่ห้าสิบห้า ในงานเทศกาลอนุรักษ์เต่าทะเลครั้งที่ 55 ณ หาดท้ายเหมือง จังหวัดพังงา ระหว่างวันที่ 1–10 มีนาคม [ref:2]

งานเลี้ยงวันเกิดที่ยาวห้าสิบห้าปี

นี่ไม่ใช่งานแค่วันเดียว เพราะงานยาวเต็มสิบวัน มีคอนเสิร์ตทุกคืน ร้านของฝีมือชาวบ้าน อาหารทะเลสดใหม่ และกิจกรรมอนุรักษ์แทรกอยู่ตลอดงาน [ref:4] ห้าสิบห้าปีต่อเนื่องทำให้งานนี้เป็นหนึ่งในงานอนุรักษ์ชุมชนที่จัดต่อเนื่องยาวนานที่สุดของไทย ธุรกิจท้องถิ่นสมทบทุนกองทุนอนุรักษ์เต่าทะเล และทั้งเมืองถือว่าการกลับมาของเต่าคืองานฉลองประจำครอบครัว

การเดินทางก็ไม่ยาก อำเภอท้ายเหมืองอยู่ห่างจากเขาหลักประมาณ 45 นาทีโดยรถแท็กซี่หรือทัวร์จัดโปรแกรม ผ่านแนวชายฝั่งที่เงียบสงบที่สุดแห่งหนึ่งของพังงา [ref:4]

หนึ่งหมื่นบาทแห่งความหวัง ทีละตัว

พิธีที่คนรักที่สุดคือการปล่อยเต่าเชิงสัญลักษณ์ ผู้ร่วมงานสมทบทุนคนละ 10,000 บาทต่อเต่าหนึ่งตัว โดยเงินทั้งหมด 100 เปอร์เซ็นต์ เข้ากองทุนฟื้นฟูแหล่งที่อยู่และคุ้มครองลูกเต่าในพื้นที่พังงา–ภูเก็ต [ref:2] การระดมทุนแบบนี้เปี่ยมด้วยความสุข คุณได้เห็นเต่าน้อยไต่ทรายลงทะเล เชียร์ตอนมันพบคลื่น และรู้ว่าเงินสมทบของคุณกำลังเฝ้ารังใบต่อไปอยู่แล้ว

เจ้าหน้าที่ผู้เฝ้ารังยามค่ำคืน

เบื้องหลังงานเทศกาลคืองานวิทยาศาสตร์อันอดทน ที่อุทยานแห่งชาติเขาลำปี–หาดท้ายเหมือง เจ้าหน้าที่เฝ้าหาดวางไข่ตลอดคืน ถึงขั้นใช้กล้องอินฟราเรดบันทึกภาพลูกเต่าที่กำลังฟักออกจากรัง เพื่อให้ตัวน้อยๆ คืนทางสู่ทะเลได้โดยไม่ถูกรบกวน [ref:1]

หนึ่งรังเล่าเรื่องได้ทั้งเรื่อง ไข่กว่าเจ็ดสิบฟอง ฟักประมาณห้าสิบแปดวัน ลูกเต่ากลุ่มแรกหกตัวโผล่พ้นทรายตอนสี่ทุ่มสิบห้านาที และอีกหกสิบเอ็ดตัวตามกันมาในคืนถัดมาระหว่างสองทุ่มถึงสี่ทุ่ม รวมหกสิบหกชีวิตจากรังเดียวได้กลับสู่ทะเลอย่างปลอดภัย ส่วนลูกเต่าอีกสามตัวที่ถุงไข่แดงยังติดอยู่ ถูกเลี้ยงในกล่องอบอุ่นไปก่อน รอให้แข็งแรงพอจะว่ายออกทะเลเอง [ref:1]

จากหาดเงียบงัน สู่จังหวะกลองที่ค่อยๆ กลับมา

ความเพียรของเจ้าหน้าที่สำคัญมาก เพราะช่วงหนึ่งหาดเหล่านี้เงียบไปนาน ปี 2563 มีการพบรังเต่ามอญสิบเอ็ดรังบนชายฝั่งภูเก็ต–พังงา มากที่สุดในรอบยี่สิบปี และในห้าปีก่อนหน้านั้น ไม่พบรังเลยแม้แต่รังเดียว ตามข้อมูลของศูนย์วิจัยชีววิทยาทางทะเลภูเก็ต [ref:5] รังทุกรังที่กลับมาในแต่ละปีจึงเหมือนจดหมายที่ได้รับคำตอบ

เต่ามอญซึ่งเป็นเต่าทะเลที่ใหญ่ที่สุดในโลก มีสถานะเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองที่ใกล้สูญพันธุ์ในไทย วางไข่ชายฝั่งอันดามันช่วงตุลาคมถึงกุมภาพันธ์ ตามด้วยเต่าตนุช่วงมีนาคมถึงกรกฎาคม [ref:5] เต่ายังมาตามฤดูกาลของมัน ชุมชนก็ยังตามมาด้วยการต้อนรับ

เพื่อนบ้านช่วยกันรักษาสัญญา

งานเทศกาลยังมีเพื่อนร่วมทาง ฝั่งภูเก็ตมีโครงการ head-starting ที่ได้รับการสนับสนุนจากศูนย์วิจัยชีววิทยาทางทะเลภูเก็ต เลี้ยงดูลูกเต่าที่ยังบอบบางไว้ปีแรกก่อนปล่อยคืนธรรมชาติ เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน 2569 เต่าตนุอายุหนึ่งปีจำนวนยี่สิบห้าตัวได้ว่ายครั้งแรกสู่ทะเลหลวง ที่อ่าวบางเทา โดยมีแขกเหรื่อ ชาวบ้าน และพนักงานรีสอร์ตมาส่ง [ref:3]

อยากมาเชียร์ด้วยคนไหม

งานครั้งต่อไปกลับมาที่หาดท้ายเหมือง 1–10 มีนาคม 2567 (2027) มีคอนเสิร์ต ของฝีมือชาวบ้าน อาหารทะเล และการปล่อยเต่าโดยการสมทบทุน [ref:4] แนะนำให้มาช่วงเย็น เพราะลูกเต่ามักฟักออกจากรังหลังพลบค่ำ และแสงเย็นของทะเลอันดามันก็งามจนคุ้มค่าการรอ อย่าลืมเสื้อสีฟ้าสักตัว

ห้าสิบห้าปีที่มาเฝ้ารอเต่า ไม่ใช่แคมเปญการตลาด แต่คือนิสัยของการดูแลที่ส่งต่อกันเหมือนเรือและสูตรอาหารของบ้าน เต่ากลับมาเพราะผู้คนที่นี่ไม่เคยเลิกเชื่อว่ามันจะกลับมา